Italiano (français, english, nederland below)
In concomitanza
della 55° edizione della Biennale di Venezia, nella prestigiosa cornice
secentesca di Palazzo Widmann, la Rond Point des Arts è lieta di presentare
l’esposizione dal titolo WUNDERKAMMER – Camera delle meraviglie
contemporanea.? Allestita nel cuore della Serenissima, a pochi passi dal Ponte
di Rialto e da Palazzo Grassi, la mostra Wunderkammer sarà visitabile al pubblico
dal 1° giugno al 29 settembre, dopo una speciale apertura in anteprima nei
giorni 29-30-31 di maggio.?Fiera del successo ottenuto nella capitale belga
presso il Museo di Botanica di Bruxelles, la particolare esposizione propone
una ricercata selezione di più di 20 artisti che daranno vita ad una “Camera
delle meraviglie” in chiave contemporanea, ispirandosi a quei collezionisti che
tra il XVI ed il XVIII secolo erano soliti raccogliere e conservare oggetti
stravaganti ed eccezionali realizzati dall’Uomo o dalla Natura.
Il visitatore
potrà lasciarsi rapire da una conturbante raccolta di opere che lo guiderà alla
scoperta di un mondo che alterna e mescola l’artificio con la verità, la realtà
con la fantasia, la creatività con l’evidenza scientifica. L’immaginazione sarà
il faro che lo aiuterà ad orien- tarsi nei meandri dello sconosciuto, fra le
pieghe del mistero, nei profondi anfratti di un percorso iniziatico fatto di
magia e stupore. Grazie alle luci soffuse ed un soave quanto ipnotizzante
sottofondo musicale, si ritrova la stessa atmosfera delle antiche Wunderkammer
rinascimentali: una raccolta di oggetti d’ar- te, sculture, installazioni,
fotografie, pitture con cui gli artisti coinvolti si divertano ad inter-
pretare il legame tra Naturalia ed Artificialia, mettendo a confronto la forza
generatrice dell’Essere Umano con quella della Madre Terra e sfidando il
mistico potere della creazione di origine divina.
Gli artisti
protagonisti daranno vita, grazie al proprio talento, ad opere che si
collocano?al confine tra la rappresentazione fenomenologica pseudo- scientifica
e la pura espressione di fantasia, al solo scopo di tornare al piacere
fanciullesco del sogno e della scoperta.
Français
Les Wunderkammer
– ou cabinets de curiosités – apparus en Europe à la Renaissance, sont à
l’origine des musées d’art et d’histoire naturelle. Véritables chambres de
collectionneurs, on y trouvait des curiosités en tout genre, avec un goût
prononcé pour l’étrange et l’inédit. On y présentait notamment des œuvres
d’art, des objets antiques ou symboliques mais aussi des objets d’histoire
naturelle tels que des animaux empaillés, des insectes rares ou des squelettes.
Allant de pair avec les grands projets de classification universelle chère aux
humanistes de l’époque, des catalogues illustrés faisaient souvent l’inventaire
de ces collections pour le moins hétéroclites. Cela permettait dès lors d’en
diffuser le contenu auprès des savants de toute l’Europe.
Ces cabinets de
curiosités, bien qu’empreints de légendes populaires et de croyances – car il
n’était pas rare d’y trouver des traces d’animaux mythiques comme du sang de
dragon ou des cornes de licornes -, ont joué un rôle fondamental dans l’essor
de la science moderne avant de s’éteindre dans le courant du XIXe siècle,
faisant place aux institutions officielles. L’exposition Wunderkammer, cabinet
de curiosités contemporain, rassemble plus de 20 artistes plasticiens. Ils ont
également ceci de commun qu’ils créent, à travers leur art, des mondes
imaginaires. La réunion de leurs œuvres évoque l’ambiance singulière et
mystérieuse, toujours à la frontière entre science et croyance, du cabinet de
curiosité renaissant.
Dans ce parcours
aux allures initiatiques, le visiteur aura l’occasion de découvrir une
Wunderkammer – littéralement chambre des merveilles – aux accents résolument
contemporains. Pour ce faire, les artistes se sont volontiers prêtés à
l’exercice de style, laissant de côté les espaces épurés qui mettent traditionnellement
leurs œuvres en valeur au profit d’une scénographie d’accumulation, inspirée
des cabinets d’antan.
English
The story of the
curiosity cabinet can be traced back to the pharmacists and people of culture
living in all four corners of Europe in the midst of the 16th century. These
learned people were eager to build up huge collections of rare or curious
objects evoking images of uncharted territories. These collections of objects
are akin to the treasures to be found in temples dating back to ancient times
or churches built in the middle ages. Booties plundered in far-off lands or the
relics of saints offering evidence of other worlds, representing a symbolic and
political capital of great importance.
Curiosity
cabinets act as a showcase for the animal, vegetable and mineral kingdoms,
while incidentally holding a mirror up to human achievements. The pharmacist
Ferrante Imperato published a catalogue of his collection in Naples back in
1599. His ‘Dell’historia natural’ featured all manner of items, including
salamanders, crocodiles, books and remains, often offering interpretations that
are surprisingly accurate and astoundingly wrong in equal measure, such as: “a
genuine unicorn horn, a jar of dragon’s blood.” After all, once the scientific
and intellectual arguments had been disposed of, whatever justification could
there be for creating curiosity cabinets, apart from creating a dream world
from authentic objects collected on markets and conjuring up unfamiliar worlds?
Over the
centuries, the curiosity cabinet has set about revealing tenuous links, key
relationships, between remote realities and kingdoms symbolised by hybrids.
Accordingly, the collector provides the layperson with a true revelation, an
environment for showcasing the secrets of reality. Athanase Kircher, a German
Jesuit scholar from the 17th century, who spent most of his life in Rome at the
Roman College of the Society of Jesus, was hailed as one of the greatest
scholars of his age. The following was painted on the ceiling of his museum:
“Whosoever recognises the chain linking the underworld to the overworld shall
discover the mysteries of nature and create miracles!”. Curiosity cabinets
strive to develop a consistent understanding of the world inherited from
ancient times, while heralding the contemporary era. They also offer
opportunities for the development of ingenious thinking committed to
enchantingly outstanding traditions. The aim is not necessarily to collect and
list objects in the manner of the 18th century encyclopaedists, but in fact to
reveal the innermost secrets of Nature in all its fantastic glory.
The Wunderkammer
exhibition is fittingly focused on the links between nature and creative activity,
discoveries and a new espousal of nature. The collection of works on display,
as though in a cabinet, is attuned to the noble principles of unity linking
together all manner of things. At the centre of our occupations, contemporary
artists tap into an inexhaustible reserve of shapes and colours, materials and
objects, furthering their development in the light of achievements that are
both unique and part of our heritage. Tattooed skulls, animals stuffed and
stretched, human bones wound with red threads as a fine emblem of the
relationship between artificialia and naturalia. They might not always be aware
of the fact, but these artists are part and parcel of the continuing nature of
the history of curiosity. These authentic works are collected together wunderkammer-style,
and the same is obviously true of the accompanying texts – everything is true,
humankind says so!
Nederlands
De Wunderkammer –
of curiositeitenkabinetten – die tijdens de Renaissance in Europa zijn
opgedoken, liggen aan de grondslag van de musea voor kunst- en
natuurgeschiedenis. Het waren echte verzamelaarskamers, en men vond er
allerhande curiositeiten, met een uitgesproken voorkeur voor het vreemde en het
ongeziene. Er werden meer bepaald kunstwerken, antieke of symbolische voorwerpen
voorgesteld, maar ook voorwerpen uit de natuurgeschiedenis zoals opgezette
dieren, zeldzame insecten of geraamtes. Ze gingen hand in hand met de grote
universele classificeringsprojecten waar de humanisten uit die periode zo dol
op waren. Vaak werden geïllustreerde catalogi uitgegeven met een inventaris van
deze op zijn zachtst gezegd gevarieerde collecties. Daardoor kon de inhoud
ervan verspreid worden bij geleerden in heel Europa.
Deze
curiositeitenkabinetten waren dan wel doordrongen van volkslegendes en
bijgeloof – men vond er immers maar al te vaak sporen van mythische dieren
zoals drakenbloed of hoorns van de eenhoorn –, maar ze speelden wel een
fundamentele rol in de ontwikkeling van de moderne wetenschap. In de loop van
de 19de eeuw raakten ze in onbruik en moesten ze plaats ruimen voor de
officiële instellingen. De tentoonstelling Wunderkammer, hedendaags
curiositeitenkabinet brengt meer dan 20 plastische kunstenaars. En ze hebben
nog iets gemeen: via hun kunst scheppen ze denkbeeldige werelden. Door hun
werken samen te brengen wordt die bijzondere en mysterieuze sfeer van een
curiositeitenkabinet uit de renaissance opgeroepen, steeds op de breuklijn
tussen wetenschap en bijgeloof.
In dit parcours,
dat veel weg heeft van een initiatie, krijgt de bezoeker de kans om een
Wunderkammer – letterlijk ‘wonderkamer’ – met uitgesproken hedendaagse accenten
te ontdekken. Daartoe hebben de kunstenaars zich met veel plezier geleend tot
een stijloefening, waarbij ze afstappen van de verfijnde ruimtes waarin hun
werken traditioneel worden gevaloriseerd, en kiezen ze voor een scenografie van
opeenstapelingen, geïnspireerd door de kabinetten uit vervlogen tijden.
